W polskiej gospodarce, której filarem są firmy z sektora MŚP i przedsiębiorstwa rodzinne, narasta problem braku naturalnej sukcesji. Przedsiębiorcy, którzy przez dziesięciolecia budowali swoje biznesy, często stają przed dylematem: dzieci realizują własne kariery i nie chcą przejmować sterów, a sprzedaż do tradycyjnego funduszu Private Equity czy inwestora branżowego nie budzi ich zaufania i bywa traktowana jako osobista porażka.
Odpowiedzią na to wyzwanie staje się nowy na polskim rynku model inwestycyjny – Search Fund, zaprezentowany podczas jubileuszowej XV Międzynarodowej Konferencji SIM „Sukcesja 2.0” przez Monikę Nachyła (inwestorkę z wieloletnim doświadczeniem) oraz Monikę Wincel (menedżerkę i założycielkę search fundu, CEO).
Trójkąt inwestycyjny, czyli czym jest Search Fund?
Model Search Fund opiera się na specyficznym „trójkącie” powiązań:
- Właściciel firmy, który szuka bezpiecznego następcy i zapewnienia ciągłości dla swojego biznesu.
- Młody, ambitny menedżer (tzw. searcher), posiadający międzynarodowe doświadczenie i energię, który poszukuje firmy do kupienia i osobistego poprowadzenia. Dla sprzedającego staje się on często „córką lub synem, którego nigdy nie mieli w biznesie”.
- Inwestorzy finansowi, którzy wspierają searchera kapitałem niezbędnym do przeprowadzenia transakcji.
W przeciwieństwie do funduszy Private Equity, które zazwyczaj wychodzą z inwestycji po kilku latach, menedżer w modelu Search Fund może związać się z firmą na dziesięciolecia, stając się jej prawdziwym, długofalowym sukcesorem. Dowodem skuteczności tego modelu w Polsce jest przejęcie firmy Rolfroz – rodzinnego przedsiębiorstwa z branży przetwórstwa o obrotach rzędu 100 milionów złotych.
Interim manager jako katalizator bezpiecznej zmiany
Moment przejęcia firmy rodzinnej przez nowego CEO (searchera) to czas ogromnych wyzwań i niezwykle wymagającego etapu wdrożenia i poznania organizacji. Nowy właściciel zderza się z gigantyczna listą pilnych zadań, koniecznością wdrożenia standardów korporacyjnych w organizacji o silnych nawykach oraz presją inwestorów. W tym krytycznym momencie rola interim managera okazuje się nieoceniona, co potwierdzają dane rynkowe: aż 45% projektów realizowanych przez interim managerów wynika z potrzeby dostarczenia organizacji konkretnych kompetencji.
Z analizy ekspertów płyną trzy kluczowe obszary, w których interim management warunkuje sukces przejęcia:
1) Usunięcie „ślepoty finansowej” i profesjonalizacja raportowania Inwestorzy finansowi oceniają biznes głównie przez pryzmat liczb. W firmach rodzinnych często brakuje rygorystycznych budżetów czy prognoz – decyzje zależą od intuicji właściciela. Wprowadzenie do nowo przejętej firmy doświadczonego Interim CFO jest niezbędne. Jak podkreśla inwestorka Monika Nachyła:
„Mój ból głowy był taki: Monika ma na liście zadań 150 pozycji do zrealizowania. Jak sobie z tym poradzi? Skąd weźmie ludzi, którzy zrozumieją, o jakie KPI nam chodzi (…)? W tym momencie narodził się pomysł – chodźmy po interim managera, który nie tylko dostarczy gotowe rozwiązania biznesowe, ale stanie się dla Searcherki prawdziwym partnerem mówiącym tym samym językiem. I z mojej perspektywy (…), to był strzał w dziesiątkę”.
2) Minimalizacja ryzyka rekrutacyjnego i mapowanie procesów Nowy właściciel na początku swojej drogi często nie wie, jakich dokładnie kompetencji potrzebuje na stałe. Zatrudnienie stałej kadry dyrektorskiej w fazie „uczenia się organizacji” niesie za sobą potężne ryzyko błędu. Interim Manager wchodzi do firmy, aby zmapować dział i ułożyć procesy. Monika Wincel (Searcherka / CEO) wyjaśnia:
„Zatrudnienie kogoś tak wcześnie jest bardzo trudne, dlatego że do końca jeszcze nie wiemy, z jakim problemem się zmagamy w danym dziale i czy potrzebujemy taki typ przyszłego pracownika, czy inny. W momencie tego uczenia się jest ogromne ryzyko popełnienia błędu rekrutacyjnego. Wprowadzenie interima po to, żeby można było zmapować ten dział, dowiedzieć się, jakiego naprawdę długofalowego pracownika potrzebujemy, jest istotne i często może zaoszczędzić właścicielowi bardzo dużo środków finansowych”.
3) Amortyzacja szoku kulturowego
Przejście z modelu zarządzania przez założyciela na rygor inwestycyjny to zmiana kultury o 180 stopni. Interim Manager działający z zewnątrz narzuca tempo zmian, ale robi to w sposób ewolucyjny. Monika Wincel dodaje:
„Działamy z organizacją, która co do zasady działa troszkę wolniej, ponieważ jest przyzwyczajona do konkretnego rytmu i do powtarzalności tych samych działań. Posiadanie CFO jako interima, która może z zewnątrz napędzać te rzeczy, które muszą zadziać się szybciej, jest naprawdę idealnym miksem tego, żeby organizacji nie złamać tempem zmian, a jednocześnie osiągnąć to, czego ja jako CEO i właściciel wymagam”.
Nowe perspektywy dla polskiego rynku interim management
Model Search Fund otwiera przed środowiskiem interim managerów w Polsce nowe możliwości:
- Dedykowane produkty wsparcia: Tworzenie „pakietów stabilizacji” dla nowych właścicieli przejmujących MŚP.
- Potencjał udziałowy: Udana transformacja może zakończyć się objęciem planu opcji na udziały (stock option plan).
- Interim jako Searcher: Doświadczeni menedżerowie mogą sami pozyskiwać kapitał i przejmować firmy, realizując wspierany wykup menedżerski.
- Rola doradcy sukcesyjnego: Diagnozowanie problemów z sukcesją w mniejszych firmach i łączenie właścicieli ze środowiskiem Search Fundów.
Współpraca na styku Search Fundów i interim managementu to wyraźny krok w stronę profesjonalizacji polskiego rynku. Zapewnia ona nowym właścicielom niezbędne know-how, a doświadczonym menedżerom oferuje jedne z najbardziej prestiżowych projektów na rynku.
Potrzebujesz interim managera?
Skontaktuj się z nami.
Jesteś interim managerem i chcesz realizować z nami projekty?
Aplikuj do naszej bazy interim managerów.
